Halife Kime Denir?

FatihDini Bilgiler, Soru & Cevap0 Yorum30 Mayıs 2013851 kez okundu

halife

Peygamberimiz Muhammed’in vekili olan ve tüm Müslümanların dinsel önderi sayılan kişiye halife denilmektedir. Sözcük anlamıyla halife bir kimseden sonra onun yerini almak üzere gelen vekil anlamına gelmektedir.

Halife deyiminin kimin için kullanılacağı ve halife seçilecek kişilerin nitelikleri mezhepler arasında görüş farklılıklarına yol açmıştır. İslam hukukçuları bir siyasal kuruluş başkanına, bir devlet başkanına halife diyerek biat(bir kimsenin egemenliğini tanıma) etmenin gerektiği konusunda birleşmişlerdir. Halife olacak kişide, Müslüman olmak, erkek olmak, adil olmak, devlet başkanlığını yürütebilecek kadar bilgili olmak, devlet başkanlığını yürütebilecek kadar yetenekti olmak, sağlıklı olmak vb. nitelikler aranmaktadır. Halifenin görevleri yalnızca dinsel değil, siyasal niteliktedir.

Müslüman topluluğun bütünlüğünü sağlamak, mahkemeleri yönetmek ya da denetlemek, iç ve dış güvenliği sağlamak için ordu oluşturmak, dinsel cezaları yerine getirmek bu görevlerin başında gelmektedir. Halifenin tüm İslam dünyası için tek olması gerektiğini bildiren bazı hadisler vardır. Ancak bu gerçekleşmeyince Müslümanlar arasında mezhep ayrılıkları yaşanmaya başlamıştır. Halifeliğe ilişkin tartışmalar Peygamber Muhammed’in ölümüyle(632) ortaya çıkmıştır. Hz. Muhammed vefat ettikten sonra İslam toplumunun önde gelenleri toplanarak Hz. Muhammed’in peygamberlik görevleri dışında kalan, diğer bütün işleri yürütmek üzere Hz. Ebubekir’i halife olarak seçip Hz Ebubekir’i Müslümanların halifesi kabul ettiler.

Hz. Ebubekir’de kendisinden sonra halife olacak kişi için Hz. Ömer’i önerdi. Hz. Ebubekir’in ölümünden sonra onun yerine Hz. Ömer halife olarak kabul edildi. Hz. Ömer ise halifelik konusuyla ilgili seçici kurul oluşturarak kendinden sonra halife olacak kişinin seçimini bu seçici kurula bıraktı. Hz. Osman ise bu seçici kurulun seçmesi üzerine halife oldu. Hz. Osman döneminde (644-654) baş gösteren siyasal çekişmeler halifelik kurumunu olumsuz yönde etkiledi. Hz. Osman’ın ölümünden sonra yeni halifenin kim olacağı konusu büyük bir sorun başlattı. Bazı Müslümanlar Hz. Ali’yi halife olarak kabul ettiler. Müslümanların diğer yarısı ise Hz. Ali’nin halife kabul edilmesine karşı çıktılar. Bu halife sorunu İslam âleminde bir iç savaşa yol açtı. Bu iç anlaşmazlık Hz. Ali’nin öldürülmesiyle çok daha büyük boyutlara ulaştı.

İslam âleminde bu iç anlaşmazlık yaşanırken Şam Valisi Muaviye halifeliği zorla ele geçirdi ve kendisini halife olarak ilan etti. Hz. Ali’yi halife kabul edenler, Muaviye’nin halifeliğini tanımadılar. Hariciler ise hem Hz. Ali’nin hem de Muaviye’nin halifeliğini tanımayarak yeni bir halife seçilmesini istediler. Bütün bu birbirlerine karşı çıkan gruplar, halifelik konusunda kendilerini haklı çıkaracak görüşler ortaya attılar. Muaviye’ye göre halifelik, Hz. Muhammed’in ve kendisinin de bağlı olduğu Kureyş kabilesine aitti (Sünni görüş). Hz. Ali’yi halife kabul edenlere göre halifenin kim olacağına yalnız peygamber karar verebilirdi, halife seçini insanlar yapamazlardı. Peygamber ise Hz. Ali’yi halife olarak seçmişti ve onun soyundan 11 halife geleceğini bildirmişti. Yani Şii görüşe göre halifelik Hz. Muhammed’in ailesine tanınmış bir haktı.

Hariciler ise bu iki düşünceyi de kabul etmeyerek karşı çıktılar ve aklı başında olan, bilgili, yetenekli ve sağlıklı olan her Müslüman’ın halife olabileceğini ve halifenin seçimle başa getirilmesi gerektiğini savundular. Ama halifeliği zorla eline geçiren Muaviye bütün bu tartışmalara son vererek halifeliği babadan oğla geçen bir kurum haline getirdi. Ancak Şiiler Hz. Ali soyundan gelen kişileri halife olarak kabul etmişlerdir. Hariciler ise kendi görüşlerini savunmayanlara karşı sert davrandıklarından dolayı kendileri öldürülmüşlerdir. Bütün bu olaylardan sonra hukukçular bir kişinin zorla halifeliği ele geçirmesi durumunda, eğer halk o kişinin halifeliğini kabul ederse o kişinin halifeliğinin meşru sayılması gerektiğini söylemişlerdir. Bu görüşün kabul edilmesinden sonra Abbasiler’de halifeliği zorla Emeviler’in elinden almışlardır. Daha sonra Mısır’da Fatimiler ile Memluklar halifeliği ele geçirmişlerdir.

Halifelik, 1517 yılında Yavuz Sultan Selim zamanında Osmanlılara geçti. 3 Mart 1924 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin çıkardığı 431 sayılı yasa ile ortadan kaldırıldı. Bugün Dünyada hiçbir İslam ülkesi halifeliği sürdürmemektedir. Halifeliğin simgesi olan Kutsal Emanetler Topkapı Sarayı Müzesinde muhafaza edilmekte ve halka sergilenmektedir. Tarikatlarda halifelik son makamdır. Şeyhin yerine geçme yetkisi olan dervişe halife denilmektedir. Bektaşilerde ise halifelik en yüksek makam olmaktadır.

Kaynakça:
Büyük Ansiklopedi, Tarik Ansiklopedisi



Buradan Paylaşabilirsiniz!
Etiketler: , , ,

Facebook Twitter YouTube GooglePlus RSS RSS
Hotmail.com yerini Outlook.com a bırakıyor

Hotmail.com yerini Outlook.com a bırakıyor

 Microsoft, adıyla özdeşleşen ve yıllardır kullanıcılara hizmet sunduğu Hotmail.com...

Daahi1 Yorum1 Ağustos 2012
Yağmurun Oluşumu

Yağmurun Oluşumu

  Ülkemizin iklimi incelendiği zaman, ülkemizde çeşitli bölgelerde çok çeşitli...

Fatih1 Yorum3 Ocak 2013
Akik Taşının Sağlığa Etkileri

Akik Taşının Sağlığa Etkileri

Doğada yer alan taşlar, oldukça çeşitli türlerde bulunabilmektedir. Bu duruma neden olan...

Fatih1 Yorum21 Mart 2014
Böcek Fobisinden Korunma Yolları

Böcek Fobisinden Korunma Yolları

Genellikle çocukluğumuzdan kalma bir anı olan böcek korkusu, bazı insanların hayatını...

Fatih1 Yorum28 Mayıs 2014
Stres Çarkı

Stres Çarkı

Stres çarkları hayatımıza yakın bir zamanda girmiş ve önemli bir biçimde gündemimize...

Fatih0 Yorum10 Mayıs 2017
Stres Çarkı

Stres Çarkı

Stres çarkları hayatımıza yakın bir zamanda girmiş ve önemli bir biçimde gündemimize...

Fatih0 Yorum10 Mayıs 2017
Zodyak

Zodyak

Zodyak kavramı; tanımına astronomi, burçlar ve de resim gibi kavramları almaktadır. Bu...

Fatih0 Yorum8 Mayıs 2017
Az Yiyerek Sağlıklı Kalmak

Az Yiyerek Sağlıklı Kalmak

Dünya genelinde obezite hastalığı yayılmaya başlamıştır. Fast-Food yiyerek beslenen...

Fatih0 Yorum29 Mart 2017
Okaliptüs ve Faydaları

Okaliptüs ve Faydaları

Okaliptüs; mersingiller familyasına ait olan bir bitkidir. Birçok hastalığa şifa olduğu...

Fatih0 Yorum18 Ocak 2017
Su Aerobiği

Su Aerobiği

Yaz ayları pek çoğumuz için açık hava egzersizleri yapmaya uygun zamanlar...

Fatih0 Yorum25 Ekim 2016
  • Özkan
    Buradan konuları paylaşırken kaynak belirtme durumu da olsa daha iyi olur. Bu konular asılsız durumda oluyor nereden alındı kitap mı,…
  • Daahi
    deneme mesajı
  • fatih
    mesaj deneme mesajıdır.
  • sultan
    çok teşekkür ederim ödevimde kullanacağım bunu kısaca anlatılmış teşekkürlerr
  • Daahi
    outlook.com sitesinden en acilinden mail adresi almak gerekli gibi gözükmekte...